|
توضيح |
تعريف |
واژه مصوب |
ضبط فارسي |
واژه بيگانه |
شاخه |
زبان |
حوزه |
| تأسيسات يا محيطي كه در آن واكنشهاي شكافت هستهاي به صورت مهارشده انجام ميشود | واكنشگاه (هستهاي)، رآكتور (هستهاي) | (nuclear) reactor | كدم | en. | عپ | ||
| دانش مربوط به توليد، تراگسيل (transmission) و دريافت اثرهاي صوتي (نظير جذب و بازتاب و شكست) | صوتشناسي | acoustics | كدم | en. | عپ | ||
| مولدي الكتريكي كه جريان متناوب توليد ميكند | مولد جريان متناوب | alternator | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي براي اندازهگيري شدت جريان الكتريكي مستقيم و متناوب، كه معمولاً برحسب آمپر يا ميليآمپر يا ميكروآمپر درجهبندي ميشود | آمپرسنج | ammeter | كدم | en. | عپ | ||
| ناهمساني خواص فيزيكي محيط در تمام راستاها | ناهمسانگردي | anisotropy | كدم | en. | عپ | ||
| قطبي در باتري كه جريان وارد آن ميشود، اين قطب نسبت به باتري مثبت و نسبت به مدار خارجي منفي است | قطب مثبت (در مورد باتري) | anode 2 | كدم | en. | عپ | ||
| جمعكنندة الكترونها در لامپ الكتروني | آند | anode1 | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي براي اندازهگيري فشار جو | فشارسنج (هوا) | barometer | كدم | en. | عپ | ||
| منبع ولتاژ جريان مستقيم كه از يك يا چند واحد تشكيل شده است و انرژيهاي شيميايي يا گرمايي يا هستهاي يا خورشيدي را به انرژي الكتريكي تبديل ميكند | باتري | battery | كدم | en. | عپ | ||
| اندازهگيري مقدار گرماي مبادلهشده، در فرايندهايي نظير واكنشهاي شيميايي و تغيير حالت ماده | گرماسنجي | calorimetry | كدم | en. | عپ | ||
| واحد شدت نور در دستگاه بينالمللي يكاها (SI)، برابر با 60/1 شدت نور گسيلشده از يك سانتيمتر مربع تابشگر (radiator) جسم سياه، كه در دماي ذوب پلاتين (2046k) كار ميكند | شمع | candela | كدم | en. | عپ | ||
| نسبت بار الكتريكي ذخيرهشده روي يكي از صفحههاي خازن به اختلاف پتانسيل ميان دو صفحه آن | ظرفيت | capacitance | كدم | en. | عپ | ||
| چشمه گسيل الكترون در لامپ الكتروني | كاتد | cathode 1 | كدم | en. | عپ | ||
| قطبي در باتري كه جريان از آن خارج ميشود، اين قطب نسبت به باتري منفي و نسبت به مدار خارجي مثبت است | قطب منفي (در مورد باتري) | cathode 2 | كدم | en. | عپ | ||
| يكي از خواص ذاتي ماده كه پديدههاي الكتريكي و مغناطيسي را بهوجود ميآورد | بار(الكتريكي) | charge 1 | كدم | en. | عپ | ||
| پر كردن در مورد باتري و خازن به كار ميرود و باردار كردن در مورد اجسامي كه مثلاً به روش مالش باردار ميشوند. در زبان فارسي شارژ گاهي به معناي باردار شدن به كار ميرود. | عملي كه موجب ظهور بار الكتريكي شود | باردار كردن، باردار شدن، پر كردن، پر شدن | charge 2 | كدم | en. | عپ | |
| ساعت بسيار دقيقي كه معمولاً براي اندازهگيري مدت زمان يك رويداد به كار ميرود | زمانسنج | chronometer | كدم | en. | عپ | ||
| چند دور سيم پيچيدهشده كه براي ايجاد خاصيت القايي در مدارهاي الكتريكي بهكار ميرود | پيچه | coil | كدم | en. | عپ | ||
| ابزاري كه بسامد معيني توليد ميكند و براي كوك كردن ساز به كار ميرود | دياپازن، كوكه | diapason | كدم | en. | عپ | ||
| دريچهاي قابل تنظيم براي محدود كردن باريكه نور يا ذرات | ميانبند | diaphragm | كدم | en. | عپ | ||
| ماده عايق الكتريكي ميان دو صفحه خازن | (ماده)ديالكتريك | dielectric material | كدم | en. | عپ | ||
| خاصيتي فيزيكي نظير جرم و طول و زمان يا تركيبي از آنها كه معيار اصلي اندازهگيري هر كميت فيزيكي است | بعد | dimension | كدم | en. | عپ | ||
| حاصل ضربي از كميتهاي اصلي فيزيك با توانهاي مربوط، براي بيان طبيعت كيفي يك كميت فيزيكي | ابعاد | dimensions | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي الكترونيكي براي يك طرفه كردن جريان الكتريكي | ديود | diode | كدم | en. | عپ | ||
| عملي كه موجب خنثي شدن بار الكتريكي ميشود | بيبار كردن | discharge 1 | كدم | en. | عپ | ||
| مصرف انرژي ذخيرهشده در خازن يا تبديل انرژي شيميايي به انرژي الكتريكي در باتري | خالي كردن | discharge 2 | كدم | en. | عپ | ||
| عبور جريان الكتريكي از گاز كه معمولاً باعث درخشندگي آن ميشود | تخليه (الكتريكي) | discharge 3 | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از (علم) مكانيك كه به مطالعه حركت جسم يا مجموعهاي از اجسام، هنگامي كه تحت تأثير نيرو يا نيروهاي خارجي هستند، ميپردازد | پوياييشناسي، ديناميك | dynamics | كدم | en. | عپ | ||
| مولدي كه انرژي مكانيكي را به انرژي الكتريكي (بيشتر به صورت جريان مستقيم) تبديل ميكند | دينام | dynamo | كدم | en. | عپ | ||
| جسمي كه بعد از تغيير شكل بتواند به حالت اول برگردد | جسم كشسان | elastic body | كدم | en. | عپ | ||
| حداكثر ميزان تغيير شكل جسم كشسان، بيآنكه تغيير شكل دائمي در آن پديد آيد | حد كشساني | elastic limit | كدم | en. | عپ | ||
| انرژي پتانسيل واحد بار در هر نقطه نسبت به يك مرجع | پتانسيل الكتريكي | electric potential | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از (علم) فيزيك كه به مطالعه پديدههاي مربوط به بارهاي الكتريكي ساكن يا متحرك ميپردازد | الكتريسيته، برق | electricity | كدم | en. | عپ | ||
| عنصر رسانايي كه از راه آن جريان الكتريكي به يك محيط وارد يا از آن خارج ميشود | الكترود | electrode | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي براي اندازهگيري ولتاژ، بدون آنكه جريان قابل ملاحظهاي از آن عبور كند | برقسنج | electrometer | كدم | en. | عپ | ||
| اختلاف پتانسيل الكتريكي موجود ميان قطبهاي مولد انرژي الكتريكي | نيروي محرك الكتريكي | electromotive force | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي كه با استفاده از نيروهاي حاصل از تأثير ميدانهاي مغناطيسي بر رساناهاي حامل جريان الكتريكي، انرژي الكتريكي را به انرژي مكانيكي چرخان تبديل ميكند | موتور برقي | electromotor | كدم | en. | عپ | ||
| ذره بنيادي پايداري كه بار منفي دارد و جزء سازنده همه اتمهاست | الكترون | electron | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از دانش و فناوري كه به مطالعه رسانش (conduction) الكتريسيته در گازها يا خلاء يا مواد نيمرسانا و رسانا و نيز طراحي و ساخت و كنترل و كاربرد وسايل مربوط ميپردازد | الكترونيك | electronics | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي براي آشكارسازي وجود و تشخيص نوع بار الكتريكي | برقنما | electroscope | كدم | en. | عپ | ||
| مربوط به ايستابرق | الكتروستاتيكي، ايستابرقي | electrostatic(al) | كدم | en. | عپ | ||
| دانش مطالعه بارهاي الكتريكي ساكن و ميدان پتانسيل الكتريكي حاصل از اين بارها | الكتروستاتيك، ايستابرق | electrostatics | كدم | en. | عپ | ||
| توانايي انجام كار | انرژي، كارمايه | energy | كدم | en. | عپ | ||
| 1- معياري براي نمايش تصادفي بودن يا بينظمي هر دستگاه بسته 2- در دستگاه ترموديناميكي بسته، معياري براي نشان دادن مقدار گرمايي كه قابل تبديل به كار نيست | آنتروپي | entropy | كدم | en. | عپ | ||
| تبديل شدن مايع به بخار، قبل از رسيدن به دماي جوش | تبخير سطحي | evaporation | كدم | en. | عپ | ||
| ويژگي موادي مانند آهن و نيكل و كبالت و آلياژها و تركيب آنها | فرومغناطيس | ferromagnetism | كدم | en. | عپ | ||
| واكنشي هستهاي كه در آن هسته سنگين به دو هسته سبكتر تقسيم ميشود | شكافت | fission | كدم | en. | عپ | ||
| تعداد چرخههاي كميت دورهاي يا آهنگ تكرار هر رويداد در يكاي زمان | بسامد | frequency | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي در مدارهاي الكتريكي كه هنگام افزايش بيش از حد جريان، با قطع مدار، ايمني آن را تأمين ميكند | فيوز | fuse | كدم | en. | عپ | ||
| واكنشي هستهاي كه در آن هستههاي سبك به هم ميپيوندند و هسته سنگينتري را تشكيل ميدهند | گداخت (هستهاي) | fusion | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي براي آشكارسازي يا اندازهگيري جريانهاي الكتريكي ضعيف | گالوانومتر | galvanometer | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي كه بر اثر القاي الكترومغناطيسي انرژي مكانيكي را به انرژي الكتريكي تبديل ميكند | مولد (برق)، ژنراتور | generator | كدم | en. | عپ | ||
| دستگاهي كه در آن نيرو از طريق فشار مايع افزايش مييابد و به نقطه ديگري وارد ميشود | منگنه آبي | hydraulic press | كدم | en. | عپ | ||
| مولدي كه از انرژي جنبشي آب، برق توليد ميكند | مولد برقآبي | hydroelectric generator | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي كه از طريق اندازهگيري فشار جو با تعيين نقطه جوش مايعات، ارتفاع نقاط از سطح دريا را مشخص ميكند | فرازسنج | hypsometer | كدم | en. | عپ | ||
| تمايل ماده به مقاومت در برابر تغيير تكانه(momentum) | لختي | inertia | كدم | en. | عپ | ||
| مربوط به همسانگردي | همسانگرد | isotrope | كدم | en. | عپ | ||
| همساني خواص فيزيكي محيط در تمام راستاها | همسانگردي | isotropy | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از (علم) مكانيك كه به مطالعه حركت سيستم ذرات مادي بدون توجه به نيروهاي مؤثر بر سيستم ميپردازد | حركتشناسي، سينماتيك | kinematics | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي براي توليد پرتوهاي نوري همدوس (coherent)، تقريباً موازي و تقريباً تكفام، در ناحيههاي فروسرخ و مرئي و فرابنفش | ليزر | laser, light amplification by stimulated emission of radiation | كدم | en. | عپ | ||
| قطعهاي از مواد فرومغناطيس يا فريمغناطيس كه در آن حوزههاي مغناطيسي به گونهاي رديف شدهاند كه در خارج از آن قطعه، ميدان مغناطيسي خالص به وجود ميآيد | آهنربا | magnet | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از (علم) فيزيك كه به مطالعه و فرمولبندي قانونهاي كلي حركت ميپردازد | مكانيك | mechanics | كدم | en. | عپ | ||
| توصيف دقيق عملكرد يك دستگاه يا مراحل مختلف يك واكنش يا رخداد يك پديده | سازوكار | mechanism | كدم | en. | عپ | ||
| ذرهاي بنيادي با برهمكنشهاي هستهاي قوي و عدد بار يوني صفر و جرمي بين الكترون و نوكلئون | مزون | meson | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي اپتيكي كه با استفاده از تركيب چند عدسي، تصويري بزرگ از شيئي بسيار كوچك تشكيل ميدهد | ريزبين | microscope | كدم | en. | عپ | ||
| هر چيزي كه براي پرتاب هدفمند طراحي شده باشد | موشك هدايتشونده، موشك 2 | missile | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي كه با استفاده از نيروهاي حاصل از تأثير ميدانهاي مغناطيسي بر رساناهاي حامل جريان الكتريكي، جريان الكتريكي را به انرژي مكانيكي تبديل ميكند | موتور | motor | كدم | en. | عپ | ||
| مربوط به هسته | هستهاي | nuclear | كدم | en. | عپ | ||
| هر يك از اجزاي اصلي هسته اتم كه جرم تقريباً يكساني دارند | نوكلئون | nucleon | كدم | en. | عپ | ||
| فناوري متكي بر پديدههاي مربوط به هسته اتم (پرتوزايي و شكافت و گداخت) كه شامل واكنشگاههاي / رآكتورهاي هستهاي و كاربردهاي متنوع راديوايزوتوپها و تابش و شتابدهندههاي ذرات و وسايل آشكارسازي تابش ميشود | فنون هستهاي | nucleonics | كدم | en. | عپ | ||
| بخش مركزي هر اتم كه شامل پروتون و نوترون است | هسته | nucleus | كدم | en. | عپ | ||
| مربوط به پارامغناطيس | پارامغناطيسي، پارامغناطيس 2 | paramagnetic | كدم | en. | عپ | ||
| مادهاي كه فقط در حضور ميدان مغناطيسي خاصيت مغناطيسي از خود نشان ميدهد، همچنين خاصيت چنين مادهاي را نيز گويند | پارامغناطيس 1 | paramagnetism | كدم | en. | عپ | ||
| مدت زمان يك نوسان يا چرخه كامل | دوره (تناوب) | period | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي براي مشاهده اشيايي كه در معرض ديد مستقيم قرار ندارند | پيرابين | periscope | كدم | en. | عپ | ||
| رويداد يا وضعيت يا واقعيت مشهود | پديده | phenomenon | كدم | en. | عپ | ||
| كوانتوم انرژي تابشي الكترومغناطيسي كه ذرهاي بدون جرم سكون و بار الكتريكي است | فوتون | photon | كدم | en. | عپ | ||
| استوانه فلزي لغزندهاي درون استوانهاي ديگر كه در برابر فشار شاره (fluid)يا با فشار به شاره حركت رفت و برگشت انجام ميدهد | پيستون | piston | كدم | en. | عپ | ||
| كاري كه ميدان گرانشي يا ميدان الكتروستاتيكي، با علامت مخالف،انجام ميدهد تا واحد جرم يا واحد بار الكتريكي مثبت از نقطه مرجع تا نقطه مورد نظر جابهجا شود | پتانسيل | potential | كدم | en. | عپ | ||
| كوچكترين مقدار هر كميت فيزيكي كه ميتواند بهطور مستقل وجود داشته باشد | كوانتوم | quantum | كدم | en. | عپ | ||
| سيستمي كه در آن از باريكههاي امواج الكترومغناطيسي با بسامدهاي راديويي بازتابيده از سطح اشيا براي آشكارسازي آنها استفاده ميشود | رادار | radar, radio detection and ranging | كدم | en. | عپ | ||
| مقاومت الكتريكي متغيري كه مقدار آن را ميتوان به طور پيوسته تغيير داد | جريانپا | rheostat | كدم | en. | عپ | ||
| پرتابهاي كه نيروي پيشرانش آن از گازهاي خروجي حاصل ميشود | موشك آزاد، موشك 1 | rocket | كدم | en. | عپ | ||
| كميتي كه فقط مقدار دارد | كميت نردهاي | scalar quantity | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي كه در آن هواي متراكم از سوراخهاي يك قرص چرخان ميگذرد و صدا يا صوت بلندي ايجاد ميشود | چرخآوا | siren | كدم | en. | عپ | ||
| پيچهاي از سيمهايي با روكش عايق يا پيچيدهشده روي لولهاي استوانهاي (يا لولهاي با مقطع مربع) | سيملوله | solenoid | كدم | en. | عپ | ||
| وسيلهاي براي توليد و مشاهده و مطالعه طيف | طيفنما | spectroscope | كدم | en. | عپ | ||
| توزيع ويژگي يك سيستم فيزيكي يا پديده، همچنين نمودار يا تصويري كه اين توزيع را نشان ميدهد | طيف | spectrum | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از (علم) مكانيك كه به مطالعه نيرو يا نيروهاي مؤثر بر اجسام در حال تعادل ميپردازد | ايستايي(شناسي) | statics | كدم | en. | عپ | ||
| تبديل شدن جامد به گاز يا بخار | تصعيد | sublimation | كدم | en. | عپ | ||
| شاخهاي از (علم) فيزيك كه به بررسي رابطه گرما و صورتهاي ديگر انرژي ميپردازد | ترموديناميك | thermodynamics | كدم | en. | عپ | ||
| اثر ناشي از ايجاد جريان الكتريكي در يك رسانا به سبب اختلاف دما بين دو نقطه آن | اثر گرمابرقي | thermoelectric effect | كدم | en. | عپ | ||
| دستگاهي كه معمولاً جريان متناوب را بدون تغيير بسامد به جريان متناوب ديگري با اختلاف پتانسيل و شدت جريان متفاوت تبديل ميكند | مبدل، ترانسفورماتور | transformer | كدم | en. | عپ | ||
| وسيله نيمرساناي فعال در مدارهاي الكترونيكي كه شامل سه يا تعداد بيشتري پايانه است و تقريباً تمام عمليات لامپهاي گرما-يوني، از جمله تقويت و آشكارسازي و نوسانسازي و كليدزني را انجام ميدهد | ترانزيستور | transistor | كدم | en. | عپ | ||
| تبديل شدن مايع به گاز يا بخار، بر اثر افزايش دما يا كاهش فشار محيط يا تركيبي از اين دو فرايند | تبخير | vaporization | كدم | en. | عپ | ||
| اصطكاك ميان لايههاي شاره در هنگام لغزيدن روي يكديگر | گرانروي | viscosity | كدم | en. | عپ | ||
| اختلاف پتانسيل الكتريكي، برحسب ولت، ميان دو قطب باتري يا دو نقطه از مدار | اختلاف پتانسيل (الكتريكي)، ولتاژ | voltage | كدم | en. | عپ | ||
| پيل الكتريكي شامل دو الكترود فلزي ناهمجنس كه در يك محلول الكتروليت غوطهورند | پيلولتا | voltaic pile | كدم | en. | عپ | ||
| اسبابي براي اندازهگيري اختلاف پتانسيل/ولتاژ ميان دو نقطه از مدار الكتريكي در جريان مستقيم و متناوب، كه معمولاً برحسب ولت يا ميليولت يا كيلوولت درجهبندي ميشود | ولتسنج | voltmeter | كدم | en. | عپ |