|
توضيح |
تعريف |
واژه مصوب |
ضبط فارسي |
واژه بيگانه |
شاخه |
زبان |
حوزه |
| مأمور خواندن شمارگر | شمارخوان | كنتورخوان | عم | ||||
| ويژگي شخصي كه در نوبتهاي معين كار ميكند و خود آن شخص | نوبتكار | شيفتي 2 | عم | ||||
| نان ورقهشده چهارگوشي كه معمولاً آن را پس از برشته كردن مصرف ميكنند | نانبرشتي | نان تست | عم | ||||
| ويژگي كاري كه به نوبت انجام ميشود | نوبتي | شيفتي 1 | عم | ||||
| برگهاي كه در آن نوع و قيمت كالا، براي تأمين اعتبار خريد، بهطور رسمي به خريدار اعلام ميشود | پيشبرگ 1 | پيشفاكتور | عم | ||||
| كارمندي كه مسئول نوشتن دفتر انديكاتور است | نمانويس | انديكاتورنويس | عم | ||||
| ويژگي امتحان چندگزينهاي | آزمونهاي | تستي | عم | ||||
| نام تجارتي نوعي دستگاه براي برقراري ارتباط داخلي در يك ساختمان | آوابَر | آيفون | عم | ||||
| نوعي سيفون با مخزن بزرگ | آبشويه 2 | فلاشتانك | عم | ||||
| وجهي كه در ازاي تحقيق و پژوهش به پژوهشگر پرداخت ميشود | پژوهانه | حقالتحقيق | ar. | عم | |||
| نام تجارتي نوعي دربازكن برقي كه در فارسي اسم عام شده است | دربازكن | افاف | عم | ||||
| واژه "پرداويز" از تركيب پرده + آويز ساخته شده است. | نوعي پرده عمودي بهصورت نوارهاي باريك متعدد | پرداويز | لووردراپه | fr. | عم | ||
| وجهي كه درازاي تدريس به استاد و آموزگار پرداخت ميشود | آموزانه | حقالتدريس | ar. | عم | |||
| چراغي معمولاً پايهدار كه سرپوشي براي تنظيم نور دارد | نورتاب | آباژور | abat-jour | fr. | عم | ||
| صفت شخص حقيقي يا حقوقي كه با پرداخت وجهي از خدمات خاصي استفاده ميكند و خود آن شخص | مشترك | آبونه | abonné | fr. | عم | ||
| واژه«مشترك» در برابر واژه «آبونه» قبلاً به تصويب رسيده | مبلغي كه براي اشتراك استفاده از آب و برق و مطبوعات و ... پرداخت ميشود | حق اشتراك | آبونمان | abonnement | fr. | عم | |
| واژه آكادمي در بعضي از كشورها معنايي وسيعتر از فرهنگستان دارد كه بنا به مورد ميتوان آن را به «مؤسسه تحقيقاتي» و... ترجمه كرد | مؤسسهاي رسمي مركب از صاحبنظران در علم و ادب و هنر | فرهنگستان | آكادمي | académie | fr. | عم | |
| مربوط به دانشگاه | دانشگاهي | آكادميك 1 | académique 1 | fr. | عم | ||
| علمي، نظري | علمي، عالمانه | آكادميك 2 | académique 2 | fr. | عم | ||
| دفتري كه مجموعههاي عكس يا تمبر يا سكه يا نوار يا ... در آن نگهداري ميشود | جُنگ | آلبوم | album | fr. | عم | ||
| ورقه نازك آلومينيومي كه براي بستهبندي مواد غذايي و محافظت از اشيا و ... بهكار ميرود | پوشْبرگ | فويل آلومينيومي | aluminium foil | en. | عم | ||
| كسي كه كاري را از روي علاقه انجام ميدهد و شغل اصلي او نيست | غيرحرفهاي | آماتور | amateur | fr. | عم | ||
| شيوه فيلمسازي كه در آن به تصاوير (معمولاً نقاشيشده) و اجسام بيحركت تحرك بخشيده ميشود | پويانمايي | انيميشن | animation | en. | عم | ||
| شخصي كه فيلمهاي انيميشن ميسازد | پويانما | انيماتور | animator | en. | عم | ||
| دستگاه ضبط خودكار پيامهاي تلفني | پيامگير | انسرينگماشين | answering machine | en. | عم | ||
| صفت شيء باستاني و خود آن | عتيقه | آنتيك | antique | fr. | عم | ||
| واحد مستقلي در يك ساختمان | كاشانه | آپارتمان | appartement | fr. | عم | ||
| برگ چاپي درخواست | درخواستنامه | اپليكيشن فرم | application form | en. | عم | ||
| واژه آبزيدان پيشنهادي فرهنگستان دوم است | محفظهاي شيشهاي كه در آن جانوران و گياهان آبزي را نگهداري ميكنند | آبزيدان | آكواريوم | aquarium | fr. | عم | |
| محل ضبط اسناد و تصاوير و نامهها و پروندهها و ... | بايگاني | آرشيو | archives | fr. | عم | ||
| نشان ويژه دولت يا مؤسسه يا نهاد ... | نشانه | آرم | armes | fr. | عم | ||
| اتاقكي براي بالا و پايين بردن انسان | آسانبر | آسانسور 1 | ascenseur 1 | fr. | عم | ||
| اتاقكي براي بالا و پايين بردن بار | بالابر | آسانسور 2 | ascenseur 2 | fr. | عم | ||
| دستيار، معاون | دستيار | آسيستان | assistant | fr. | عم | ||
| كارگاه هنري | كارگاه | آتليه | atelier | fr. | عم | ||
| بزرگراهي دوطرفه، بدون تقاطع و گذرگاه همسطح | بزرگراه | اتوبان | autobahn | de. | عم | ||
| در ضمن، در ترجمه عبارت "my autobiography" ميتوان از تركيبات "زندگينامه من"، "سرگذشت من"، "شرح حال من" استفاده كرد | شرح حال فرد كه به قلم خودش نوشته شده باشد | سرگذشت خود، سرگذشت من، شرح حال خود، شرح حال من، زندگينامه خود، زندگينامه من، زندگينامه خودنوشت | اتوبيوگرافي | autobiographie | fr. | عم | |
| صفت هر وسيلهاي كه بدون دخالت انسان و خودبهخود كار كند؛ عملي كه بدون فكر كردن انجام شود | خودكار، خودبهخود | اتوماتيك | automatique | fr. | عم | ||
| ايوان كوچك جلو آپارتمان | ايوانك | بالكن 1 | balcon 1 | fr. | عم | ||
| طبقه بالاي بخشي از تالار سينما يا تئاتر | ايوانگاه | بالكن 2 | balcon 2 | fr. | عم | ||
| بستن عضو صدمهديده با باند/نوار | باندپيچي، نوارپيچي | بانداژ | bandage | fr. | عم | ||
| نوعي نوار پارچهاي براي بستن عضو صدمهديده بدن | باند، نوار 1 | باند | bande | fr. | عم | ||
| نوار دراز و باريكي كه پس از بازرسي روي كالا ميچسبانند | سرچسب | باندرول | banderole | fr. | عم | ||
| مجموعهاي از اعداد و خطوط با پهناهاي مختلف كه روي محصولي ثبت ميشود؛ اين مجموعه نشاندهنده اطلاعاتي درباره موجودي كالا در انبار و نوع كالا و ... است | رمزينه | باركد | bar code | en. | عم | ||
| جدول يا مقياس تعيينشده براي نمرهگذاري پرسشهاي امتحاني | شمارك | بارم | barème | fr. | عم | ||
| واژه «دوسالانه» به قياس با «روزانه»، «ماهانه» و...ساخته شده است | در زبان فارسي به نمايشگاهي ميگويند كه هر دو سال يكبار برپا ميشود | دوسالانه | بيينال | biennal | fr. | عم | |
| واژه «ترازنامه» مصوب فرهنگستان اول است | صوت ريز دارايي و بدهي شركتها و مؤسسات كه معمولاً در آخر سال مالي تهيه ميشود | ترازنامه | بيلان | bilan | fr. | عم | |
| كتابي كه در آن زندگينامه شخصيتي شرح داده شده باشد | سرگذشت، شرح حال، زندگينامه | بيوگرافي | biographie | fr. | عم | ||
| وسيلهاي براي نرم و مخلوط كردن مواد غذايي | مخلوطكن | بلندر | blender | en. | عم | ||
| محافظ شخصي | جانْپاس | باديگارد | bodyguard | en. | عم | ||
| كمك غيرنقدي براي دريافت كالا كه دولت آن را بهصورت برگههاي چاپي در اختيار كاركنان دولت قرار ميدهد | بهابرگ | بن | bon | fr. | عم | ||
| خياباني پهن كه در وسط آن درخت و گل و گياه وجود دارد | چارباغ | بلوار | boulevard | fr. | عم | ||
| محلي كه در آن اوراق سهام و اوراق قرضه و ... خريد و فروش ميشود | بهابازار | بورس (بازار ≈ ) | bourse 1 | fr. | عم | ||
| هزينهاي كه براي تحصيل در رشته يا دورهاي معين به شخصي اختصاص داده ميشود | راتبه | بورس (تحصيلي) | bourse 2 | fr. | عم | ||
| شخصي كه تأمين هزينه تحصيلي او برعهده دولت يا مؤسسهاي معين است | راتبهگير | بورسيه | boursier | fr. | عم | ||
| ورزشي كه در آن يك ورزشكار با استفاده از مشت با ورزشكار ديگر مبارزه ميكند | مشتزني | بوكس | boxe | fr. | عم | ||
| ورزشكاري كه با استفاده از مشت به مبارزه با ورزشكار ديگر ميپردازد | مشتزن | بوكسور | boxeur | fr. | عم | ||
| متن چاپي، با تعداد صفحات معمولاً كم، كه اطلاعاتي درباره ويژگيهاي كالا يا نمايش يا نمايشگاه و نظاير آن بهدست ميدهد | دفترك | بروشور | brochure | fr. | عم | ||
| نوعي قفسه كه لوازم و ظروف غذاخوري و ... را در آن جاي دهند | چينيجا | بوفه | buffet | fr. | عم | ||
| گزارش كوتاه چاپي از رويدادها و خبرهاي يك سازمان | خبرنامه | بولتن | bulletin | fr. | عم | ||
| 1. اتاقكي كه از مصالح سبك ساخته شده باشد 2. اتاقهاي داخل كشتي و جايگاه مخصوص خلبان در هواپيما | اتاقك | كابين | cabine | fr. | عم | ||
| چند رشته سيم بههم تافته روكشدار يا بدون روكش براي انتقال جريان برق يا بلند كردن قطعات سنگين | بافه | كابل | câble | fr. | عم | ||
| گروهي متشكل از افراد متخصص در يك زمينه | پايوران | كادر1 | cadre 1 | fr. | عم | ||
| چارچوب | پيرابند | كادر 2 | cadre 2 | fr. | عم | ||
| محفظهاي سربسته براي نگهداري گاز مايع | استوانك 2 | كپسول (گاز) | capsule, cylindre 2 | fr. | عم | ||
| پوشه مخصوصي كه نامهها و پروندههاي جاري را، براي صدور دستور، در آن قرار ميدهند | كارپوشه | كارتابل | cartable | fr. | عم | ||
| محفظهاي كه در آن نوار مغناطيسي صوتي يا تصويري، در دو جهت حركت ميكند | نوار 2 | كاست 1 | cassette 1 | fr. | عم | ||
| فهرست نام كتابها كه برمبناي خاصي ردهبندي ميشود | فهرست | كاتالوگ 1 | catalogue 1 | fr. | عم | ||
| فهرستي كه فراوردهها يا كالاهاي يك مؤسسه در آن معرفي ميشود | كالانما | كاتالوگ 2 | catalogue 2 | fr. | عم | ||
| دفترچهاي كه طرز كار دستگاهي را نشان ميدهد | كارنما | كاتالوگ 3 | catalogue 3 | fr. | عم | ||
| مراقبت و نظارت دولت در مطالب مكتوب و نمايشي | سانسور، بررسي | سانسور | censure | fr. | عم | ||
| مبلغي كه ماهانه براي نگهداري و خدمات كاشانه از ساكنان آن گرفته ميشود | هزينه سرانه خدمات | شارژ | charge | fr. | عم | ||
| نوعي بخاري كه معمولاً در داخل ديوار نصب ميشود | هيمهسوز | شومينه | cheminée | fr. | عم | ||
| بخشي از دستگاه تهويه مطبوع كه كار آن سرد كردن آب در حال گردش در دستگاه است | سردكن | چيلر | chiller | en. | عم | ||
| دستهاي كه در آن پروندهها را براساس شمارههايي كه مبين برخي ويژگيهاي آنهاست طبقهبندي ميكنند | رده، طبقه | كلاسه | classe | fr. | عم | ||
| آنچه در ردهها يا طبقههاي مشخص دستهبندي شده باشد | ردهبنديشده، طبقهبنديشده | كلاسهشده | classé | fr. | عم | ||
| عمل يا فرايند مرتب كردن چيزها در ردهها و طبقهها | ردهبندي، طبقهبندي | كلاسهبندي | classification | fr. | عم | ||
| مجموعهاي از نشانههاي قراردادي براي بيان و انتقال نوعي از اطلاعات | رمز 1 | كد 1 | code 1 | fr. | عم | ||
| معادل «شناسه» براي مواردي انتخاب شده است كه منظور ممتاز يا مشخص كردن چيزي باشد | مجموعهاي از نشانههاي قراردادي براي بيان و انتقال نوعي از اطلاعات | شناسه | كد 2 | code 2 | fr. | عم | |
| معمولاً به هيئت رسيدگي به موضوعي خاص گفته ميشود؛ اعضاي كميته موظفاند پس از بررسي موضوع، نتيجه را براي تصميمگيري به مرجع بالاتر گزارش دهند | كارگروه | كميته | comité | fr. | عم | ||
| گروهي كه از سوي دولت يا سازماني رسمي براي رسيدگي به امري مأمور ميشوند و رسماً موظفاند درباره موضوع مربوط پژوهش و تحقيق كنند؛ كميسيون ممكن است پژوهشي و تحقيقاتي به معني اعم آن باشد، يا جنبه قضايي و داوري داشته باشد، كه در اين صورت، پس از تحقيق و بررسي نظر خود را اعلام ميكند. بعضي از كميسيونها موقت يا دائمي و در عين حال ملي يا جهاني است. دو واژه كميسيون و كميته ممكن است در موارد مختلف به جاي هم به كار رود | گروه، هيئت، كميسيون | كميسيون | commission | fr. | عم | ||
| ميوهاي كه در شربت قند يا شكر پخته شود | خوشاب | كمپوت | compote | fr. | عم | ||
| دستگاهي براي اندازهگيري مقدار مصرف آب و برق و گاز | شمارگر | كنتور | compteur | fr. | عم | ||
| مادهاي كه آب آن تحت فشار گرفته شود | افشرده | كنسانتره | concentré | fr. | عم | ||
| سخناني كه فردي در مقابل عدهاي درباره زبان موضوعي خاص ايراد ميكند | سخنراني | كنفرانس 1 | conférence 1, lecture | fr.-en. | عم | ||
| جلساتي كه يك يا چند نفر در آن سخنراني ميكنند؛ شكل و ماهيت سخنرانيها نسبت به سخنرانيهاي سمينار عامتر است و جنبه دانشگاهي و آموزشي چنداني ندارد؛ بهصورت داخلي يا بينالمللي برگزار ميشود؛ ممكن است ظرف يك يا چند روز و در يك نوبت يا به طور ادواري، براساس موضوع خاصي برنامهريزي شود | فراهمايي | كنفرانس 2 | conférence 2¸ lecture | fr.-en. | عم | ||
| آن دسته از جلسات رسمي كه در آن يك يا چند نفر سخنراني ميكنند و پس از بحث و مذاكره تصميماتي اتخاذ و گاه قطعنامهاي نيز صادر ميشود؛ تعداد شركتكنندگان در آن محدود است | اجلاس 1 | كنفرانس 3 | conférence 3¸ lecture | fr.-en. | عم | ||
| معمولاً به نشستهايي اطلاق ميشود كه شركتكنندگان در آنها نمايندگان دولتها و سازمانها و ... يا متخصصان امور فرهنگي و ادبي و اجتماعي و سياسي و ... هستند و براي بحث و تبادل نظر و تصميمگيري درباره موضوعي خاص گرد هم ميآيند. كنگره در سطح ملي يا بينالمللي برگزار ميشود و گاه دائمي است (كنگره ملي هند) و گاه موقت (كنگره صلح) | همايش | كنگره | congrès | fr. | عم | ||
| تركيبهاي «لنزسافت(soft lens)» و «لنزگس (gas permeable lens)و «لنزهارد(hard lens)» در گروه تخصصي بررسي ميشود | قطعه شيشه يا پلاستيك نازكي كه براي بهبود ديد روي قرنيه چشم قرار ميگيرد | عدسك | لنز | contact lens | en. | عم | |
| نسخهاي كه كاملاً شبيه نسخه اصلي باشد | رونوشت، روگرفت | كپي | copie | fr. | عم | ||
| حق انحصاري پديدآورنده اثر براي بهرهبرداري مادي و معنوي از اثر ادبي يا هنري يا صنعتي خود | حق نشر | كپيرايت | copyright | en. | عم | ||
| قطعات كاغذي شمارهدار كه در مواقع خاص براي جيرهبندي اجناس به كار ميرود | كالابرگ | كوپن | coupon | fr. | عم | ||
| واژه«پوشن» از تركيب پوش + -َن (پسوند اسم آلتساز) ساخته شده است | پوشش محافظ براي لباس و كتاب و ... | پوشن | كاور | cover | en. | عم | |
| نوع بسيار مرغوب يا قابل تراش بلور | بلوره | كريستال | cristal | fr. | عم | ||
| محفظهاي استوانهاي در موتور كه پيستون درون آن حركت ميكند | استوانك 1 | سيلندر 1 | cylindre 1 | fr. | عم | ||
| مجموعه اشيا و اثاث و لوازمي كه براي آرايش محلي به كار ميرود | آرايه 1 | دكور | décor | fr. | عم | ||
| -آرا در تركيباتي مانند صحنهآرا و گلآرا به كار ميرود. | شخص تزيينكننده مكان يا اشيا | آرايهگر؛ -آرا | دكوراتور | décorateur | fr. | عم | |
| ويژگي آنچه زينتي باشد | آرايشي، تزييني | دكوراتيو | décoratif | fr. | عم | ||
| -آرايي در تركيباتي مانند صحنهآرايي و گلآرايي به كار ميرود. | هنر تزيين مكان يا اشيا | آرايهگري، آرايش 2، -آرايي | دكوراسيون | décoration | fr. | عم | |
| بخش يا قسمتي از يك مؤسسه | بخش، گروه | دپارتمان | département | fr. | عم | ||
| استفاده از داروي محرك يا تقويتي غيرمجاز پيش از شركت در مسابقه ورزشي | زورافزايي | دوپينگ | doping | en. | عم | ||
| نوعي گنجه شامل چند كشو | كشويي | دراور | drawer | en. | عم | ||
| فروش به بهاي كمتر براي ورشكست كردن رقبا و شكستن نرخ بازار | بازارشكني | دمپينگ | dumping | en. | عم | ||
| شيوه انتقال پيام از طريق رايانه و پايانههاي الكترونيكي و پيام حاصل از آن؛ پست الكترونيكي | پيامنگار | ايميل | E- mail | en. | عم | ||
| نمونهاي معمولاً كوچك كه براي تبليغ كالايي به رايگان عرضه ميشود | نمونه | اشانتيون | échantillon | fr. | عم | ||
| پايگاه كارمند از نظر دريافت حقوق؛ رتبه | پايه | اشل 1 | échelle 1 | fr. | عم | ||
| رابطه ميان اندازه واقعي چيزي با اندازه نقشه و نمودار آن | مقياس | اشل 2 | échelle 2 | fr. | عم | ||
| مطالعه روابط موجودات زنده با محيط، عادتها و طرز زندگي آنها | بومشناسي، بومشناخت | اكولوژي | écologie | fr. | عم | ||
| تصحيح و آمادهسازي متن مكتوب براي چاپ | ويرايش | اديت | edit | en. | عم | ||
| كسي كه متن مكتوبي را براي چاپ تصحيح و آماده ميكند | ويراستار | اديتور | editor | en. | عم | ||
| دسته، گروه | گروه مجهز | اكيپ | équipe | fr. | عم | ||
| گروهي كه شخصيتهاي سياسي و دولتي را به منظور احترام و محافظت همراهي ميكنند | همرُوان | اسكورت | escorte | fr. | عم | ||
| محافظت يا مشايعت كردن شخصيتها | همرُوي كردن | اسكورت كردن | escorter | fr. | عم | ||
| مادهاي داراي عطر يا طعم معمولاً خوش كه از عصاره اندامهاي مختلف گياهان بهدست ميآيد | عطرمايه | اسانس | essence | fr. | عم | ||
| جعبهاي كوچك حاوي بالشتك آغشته به جوهر | جوهرگين | استامپ | estampe | fr. | عم | ||
| برگه يا برچسبي كه قيمت اجناس را نشان ميدهد | بهانما | اتيكت | étiquette | fr. | عم | ||
| برگهاي حاوي فهرست و قيمت اجناس فروختهشده كه فروشنده به خريدار ارائه ميكند | برگ خريد، صورتحساب | فاكتور | facture | fr. | عم | ||
| نامتعارف، غيرمعمولي، غيرضروري | تفنني | فانتزي | fantaisie | fr. | عم | ||
| دستگاهي براي مخابره تصوير نامه و اسناد و ... | دورنگار 1 | فاكس 1 | fax 1, facsimile | en. | عم | ||
| عمل ارسال تصوير اسناد با دستگاه دورنگار | دورنگاري | فاكس (كردن) | fax 2 | en. | عم | ||
| نسخه دريافتشده از دستگاه دورنگار | دورنگار 2 | فاكس 3 | fax 3 | en. | عم | ||
| واژه «برگه» برگزيده فرهنگستان اول است | برگهاي كاغذي يا مقوايي كه روي آن مشخصات كتاب را مينويسند | برگه 1 | فيش 1 | fiche 1 | fr. | عم | |
| برگهاي كاغذى كه اطلاعاتى درباره حقوق يا ماليات يا وجه پرداختشده در آن ذكر ميشود | برگه 3 | فيش 2 | fiche 2 | fr. | عم | ||
| واژه «برگهدان» مصوب فرهنگستان اول است | محفظهاي براي قرار دادن فيشهاي كتاب در كتابخانه | برگهدان | فيشيه | fichier | fr. | عم | |
| واژه "پرونجا" مختصرشده تركيب پرونده + جا است. | محفظهاي كشويي براي نگهداري پروندهها | پرونجا | فايل/فايل كابينت | file | en. | عم | |
| "پالايه" مصوب فرهنگستان اول است. | ابزاري براي تصفيه كردن | پالايه | فيلتر | filtre | fr. | عم | |
| وسيلهاي براي توليد نور زياد و آني به هنگام عكس گرفتن | درخش | فلاش/فلش | flash/flashlight | en. | عم | ||
| ظرف دوجدارهاي كه دماي محتويات درون خود را ثابت نگه ميدارد | دمابان | فلاسك | flask | en. | عم | ||
| نشانهاي براي مشخص كردن جهت كه در متن چاپي ارجاع را ميرساند | پيكانه | فلش | flèche | fr. | عم | ||
| گلدان بزرگ جعبهمانند | گلشته | فلاورباكس | flower box | en. | عم | ||
| مجموعه آداب و رسوم توده مردم و افسانهها و تصنيفهاي عاميانه | فرهنگ مردم | فولكور | folklore | fr. | عم | ||
| مربوط به فرهنگ عامه | مردمي | فولكوريك | folklorique | fr. | عم | ||
| وسيلهاي براي خرد كردن و آسياب كردن و نرم كردن و ورقه كردن مواد غذايي | چندكاره | فودپروسسور | food processor | en. | عم | ||
| برگهاي چ&# |